środa, 16 kwietnia 2025

Kolorowy ptak.

 Malarstwo... ech... trudniejsze dla mnie niż odbiór opery. Z pewnością o wiele trudniejsze niż czytanie książek, czy rozumienie poezji. 

Ale... z reguły jest zawsze jakieś "ale" ... , nie jest też tak, że ja już nic z tego nie rozumiem, nie wiem i nie odróżniam. 

Zajęcia plastyczne na studiach coś tam, i tu, i ówdzie mi rozjaśniły. Pokazały kierunek jak dziecku kroczącemu we mgle. 

I jakiż to kierunek te studia mi wskazały? Hm... trudno powiedzieć. Ogólnie to było tak, że analiza dzieła malarskiego odstawiała na boczny tor temat. On był w sumie nieistotny. Przynajmniej nie aż tak, aby nad nim piać i się rozwodzić.  Analizowało się kompozycję- prawy górny róg w stosunku do dolnego, centrum obrazu .... etc.  Sposób nakładania farb , rozkładanie się światła, linie... takie rzeczy, na które przeciętny odbiorca z reguły uwagi nie zwraca i nie przykłada się. 

Po prostu coś na nas działa albo nie i ... o czym tu się rozwodzić? Tylko, bo nie chcę już pisać "ale", jak to powiedział w jednym z wywiadów nieżyjący już Has, to forma wpływa na treść. Wydobywa ją. Jego filmy były według mnie, bardzo malownicze, nawet te czarno białe,  jak chociażby "Rękopis znaleziony w Saragossie". 

Wybaczcie mi te oczywiste oczywistości. 

Ostatnio ( w sumie to wcale nie tak ostatnio) zafiksowałam się na " Dziewczynie z perłą" Vermeer 'a  XVII wiecznego malarza. Nie wiem dlaczego.... coś w tym obrazie jest, przyciąga, zatrzymuje uwagę. 

Zdjęcie pochodzi ze strony Wikipedii.


Nie wiadomo kim jest dziewczyna  na obrazie. Trudno ustalić jej tożsamość.  Najprawdopodobniej to tzw. tronie. Obraz ćwiczebny. Postać zmyślona. Pewnego rodzaju reklama umiejętności twórcy wystawiana gdzieś na rynkach, wabiąca klientów. Dzieło zostało rozsławione w 2009 roku poprzez film o tym samym tytule. 

Obraz nazywany jest również Mona Lisą Północy i oblegany w muzeum Mauritshuis w Hadze. 

Podoba mi się twarz dziewczyny. Nie jest to jakaś tam piękność, ale ma coś w sobie. Miękkie rysy,  rozświetlone przez padające z lewej strony obrazu światło. Pewna subtelność twarzy spowodowana zastosowaniem przez twórcę techniki sfumato.

  Ciemne tło jest przeciwwagą do jaśniej potraktowanej postaci.  Można by było powiedzieć, że to typowy portret, a jednak nie. Dziewczyna nie jest malowana z przodu. Odwraca się do widza. Patrzy przez ramię. Tak jakbyśmy ją przed chwilą zawołali. Uśmiecha się- ja odczytuje to jako uśmiech, bo krytycy doszukują się w spojrzeniu zaskoczenia,strachu...  Dlatego rozkminianie emocji nie ma większego sensu. Każdy może zinterpretować je po swojemu. 

 Może ta poza wzbudza moją sympatię, bo pojawia się we mnie chęć odpowiedzenia uśmiechem na uśmiech? Nie wiem.

Wcześniej obraz nazywany był też "Dziewczyna w turbanie", ale jednak perła w uchu zwyciężyła. Rozświetla, rozjaśnia... znajduje się w centrum dzieła.

Przeczytałam też, że według naukowców, Vermeer stworzył w "Dziewczynie z perłą" trwałą pętle uwagi. Pewien fenomen neurologiczny. Zogniskował uwagę widza w konkretnych miejscach- trzech punktach : oczy, usta i perła. Najpierw odbiorca zerka na oczy- chce złapać kontakt wzrokowy z postacią, potem spojrzenie spływa na usta aby w końcu spocząć na perle i po chwili historia zaczyna się powtarzać.... wzrok wiedzie nas ku oczom... ustom ... perle. 

Całkiem możliwe, że to z tego powodu nie możemy oderwać od tego, niepozornego wydawałoby się dzieła, uwagi. 


25 komentarzy:

  1. errata: "Rękopis znaleziony w Saragossie"...
    dziewczyna z obrazu podoba mi się, tak po prostu, raczej mało myślę, gdy oglądam obrazy, właściwie wcale, sztukę biorę na czucie... i nie czuję w niej żadnego zaskoczenia, czy strachu, raczej subtelną zachętę: "no, co jest z tobą, chcesz pogadać, to pogadajmy"...
    p.jzns :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki . Skorygowałam:)
      U mnie bywa tak, że najpierw na coś zerkam i powiedzmy nic. Przy pierwszym spotkaniu z dziełem, obrazem nie zaiskrzyło. Dopiero drugie, trzecie spotkanie wzrokowe wprowadza pewne zrozumienie. A zrozumienie jest dla mnie osobiście ważne.
      Bywa, że czasami długo nic nie widzę w dziele. W Mona Lisie do tej pory nie bardzo u mnie ze zrozumieniem....
      Nie jest to coś co mnie porywa, nie rozumiem co ludzi w niej kręci. Niewątpliwie kunszt autora, ale poza tym... posadzili kobitę i siedzi. No może te ustka co to niby lekko się uśmiechają i po rentgenie, naświetlaniach wyszło, że to prawdopodobnie autoportret kobiecy autora. No cóż... urodą nie grzeszył.
      Z tą interpretacją emocji... dla każdego ta twarz mówi coś innego:))) Mi się chce zapytać:" Czy te oczy mogą kłamać...?"

      Usuń
  2. Kocham ten obraz! Tez mowi mi wiecej niz jest na obrazie...Wole od Mona Lisa.
    Dla mnie tylko obrazy Wielkich Mistrzow, zadne abstrakcje, impresje

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Mi się zdarza zaintetesować abstrakcją. Moja opiekunka roku to była malarka abstrakcjonistka- mocno wyczulona na barwy.
      To jest wspaniałe, że obrazy tak wiele mówią i że każdy pozrafi je trochę inaczej odczytywać.

      Usuń
  3. Bo to tak jest, oglądamy wiele obrazów, ale tylko nieliczne przyciągają wzrok i wpadają do serca i duszy. Ja uwielbiam tez portrety Rembrandta, a gdy zobaczyłam jego Florę w oryginale dawno temu, to zakochałam się na zabój!
    Interesująco opowiedziałaś o obrazie, lubię podobne historie, o samych dziełach i ich twórcach:-)
    Twarz dziewczyny cos w sobie ma, to prawda!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Flora... temat wiosny. Lekkości, kwiecistości. Pewnie, że przyciąga. Rembrandt to mistrz. Wypracował swój styl i ... dla mnie to malarz złocistości, brązów...
      Też lubię takie opowieści.
      W Toruniu, tam w starym ratuszu przy pomniku Kopernika, załapałam się raz na wystawę.malarzy holenderskich XVII wieku. Ta wystawa miała właśnie ów charakterystyczny klimat niderlandzki, które ja przypisuje barwom... pewnej szkole Rembrandta.

      Usuń
  4. Poszłabym chętnie na wystawę Alfonsa Muchy - była dość dawno w Warszawie i .......obeszłam ją w towarzystwie mej przyjaciółki, dwa razy i gdyby nie zmęczenie to pewnie zaliczyłybyśmy trzecią rundę. Z wystawy impresjonistów też raczej zawsze mi trudno wyjść. Z kolei w Wenecji nie mogłam się oderwać od rzeźb Canovy i cudownych rysunków........Picassa.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Tak ... wierzę Ci . Też bym obeszła kilka razy taką wystawę. To szalenie bogate obrazy- piękne. Secesja była ozdobna.
      Impresjoniści są ciekawi. Polonistka z ogólniaka nauczyła nas patrzeć na te obrazy. Gdyby nie ona podchodziłabym najprawdopodobniej za blisko i traktowała pewne zabiegi malarskie jako niedociągnięcia. Szkoła jednak kształci :)
      Nie wszyscy impresjoniści robią na mnie wrażenie. Kupiłam , będąc raz w Toruniu, obszerną książkę dzieł impresjonizmu, ale bez opisów. Dzieło kto namalował i rok powstania. Znalazłam tam kilka takich, które nie obawiam się nazwać brzydkimi choć one uznane. :))

      Usuń
  5. Dziewczyna z perłowym kolczykiem, jest taki film ze Scarlett J., pewnie znasz. Wspaniała historia powstania tego obrazu. Też uwielbiam.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Właśnie od tego filmu zaczęło się zainteresowanie tym obrazem wśród ludu, biegnącego do muzeum i robiącego sobie zdjęcie przy obrazie aby udokumentować, że " Tu byłem".
      Film świetny, lubię tą aktorkę, ale to nieprawdziwa historia. Zmyślona na potrzeby filmu. :)))

      Usuń
    2. Ale jak świetnie zmyślona... 🤩

      Usuń
    3. Prawda:) Tylko istnieje obawa, że ludzie dzisiaj uczą się historii na zmyślonych filmach. Mi te zmyślenia osobiście nie przeszkadzają, bo poszperam i dokopie się do sedna . Ludzie wierzą, że to co film pokazuje to tak było faktycznie.

      Usuń
  6. Ten obraz jest ładny, pięknie jest światło wyeksponowane. Ale jeśli chodzi o Mona Lise to chyba nigdy nie zajarze o co ten szum.
    Byliśmy z mężem jakiś miesiąc temu w Cincinnati i odwiedziliśmy ich museum sztuki. Mają dzieła Andy Warhol's. Też nie do końca wiem o co ten szum z jego dziełami.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też mam problem z Mona Lisą. Prawdopodobnie nie była aż tak oblegana, dopóki nie została skradziona a potem odzyskana. Ta kradzież ją rozsławiła wśród pospólstwa, że tak się wyraże. Mnie strasznie drażnią ci oblegacze. W MOMA w NY te ich napływy do sal wystawowych i cykania zdjęć bez przystanięcia przy czymkolwiek na dłużej i pęd dalej. To było drażniące.
      Warhol- można mieć z nim problem, bo on jawi się jako coś co dzisiaj większości kojarzy się z kiczem. Nadał swej sztuce powtarzalność jak numery seryjne.

      Usuń
  7. A już dla mnie te digital wystawy to był szok. To było tak rozreklamowane że spodziewałam się cudow na kiju. Szybciej stamtąd wyszłam niż weszłam. A jaką cenę za to wywaliło nasze muzeum że taniej w Louvre. 13 lat temu stanowe muzeum sztuki było za darmo. Teraz 25 dolarow za stałe wystawy a nowe to zależy jak popularne sa. Im bardziej popularne tym droższe.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Na wszystkim chcą ostatnio zarobić. Nawet bezpłatne muzea stają się płatne, a rozwój technologii powoduje, że będą wszystko dygitalizować. Ja np.: nie wierzę, nie ufam , że muzea wystawiają orginały. Orginały leżą w sejfach a dobre kopie są wywieszane na wystawach. Tak, że idąc do jakiegoś prestiżowego muzeum nie zawsze mamy do czynienia z oryginałem. Teraz będą wszystko dygitalizować i nauczą nas takiego właśnie kontaktu z dziełami.

      Usuń
    2. Tak, chyba nawet sami mówią że to są kopie. Jak to muzeum było bezpłatne to brałam młodszą córkę i spędzaliśmy tam czas. Teraz sobie nie wyobrażam zapłacić tyle pieniędzy za 1 wyjście z 3 osobami. O ile jak się jest samemu to te ceny są do przeżycia to z dwójką dzieci to robi się duża suma.

      Usuń
    3. No bo to jest sporo kasy. eM nie lubi wystaw, muzeów. Pójdzie raz na jakiś czas, ale woli za te pieniądze kupić sobie bilet na mecz. Marie chodzi i na mecze i do muzeów. Zależy który z rodziców jaki bilet jej postawi. :)

      Usuń
  8. Mój ex malował, więc chcąc nie chcąc, orientuję się w temacie. Byliśmy kiedyś na wystawie "Romantyzm i romantyczność" i tam zakochałam się w Malczewskim. Potem miałam jeszcze wiele takich miłości :)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Też mam paru swoich faworytów, do których zawsze z przyjemnością wracam. Obcowanie ze sztuką jest przyjemne, czasami oczyszcza, bawi... ogólnie to bardzo pozytywny kontakt.

      Usuń
  9. Przeczytałam z wielką ciekawością dodatkowe informacje.
    Ostatnio o tym obrazie wypowiadała sie p. M.Ziętkiewicz ( red. i dziennikarka)która też ma swój niepowtarzalny styl opisywania wydarzeń ze świata sztuki i nie tylko( może ze dwa tygodnie wczesniej?).

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Poszukam wypowiedzi tej pani dziennikarki... przyznam się, że nie znam.

      Usuń
    2. W ,,Wydarzeniach,, Polsatu od czasu do czasu pojawiają się...razem z odpowiednim filmikiem...

      Usuń
    3. Dzięki za wiadomość 😘

      Usuń

Drogi Czytelniku. Prosze podpisuj sie. Komentarze anonimowe nie beda publikowane.